زمان انتشار : ۲۱ فروردین ,۱۴۰۰ | ساعت : ۱۲:۵۷ | کد خبر : 213097 |
سیاست آمریکا در خاورمیانه مثل دوره ترامپ است: یادداشت نیوزویک 5475279

شفقنا آینده- امین فرج پور: «دنیل آر. دپتریس»، یادداشت‌نویس هفته‌نامه نیوزویک در توضیح شباهت‌های سیاست خارجی بایدن با ترامپ می‌نویسد:

بعد از گذشت چند ماه از ورود جو بایدن به کاخ سفید حالا دیگر می‌توان پرسید سیاست خارجی او چگونه بوده و در قیاس با رئیس‌جمهور سابق چگونه عمل کرده است؟

در این زمینه شاهد اوضاع چندان روشنی نبوده‌ایم و به نظر می‌رسد دولت بایدن حداقل تاکنون در این سه ماه جرات و جسارت انجام کاری متفاوت از استراتژی برتری‌طلبی سرد و سرسختانه دوران دونالد ترامپ را نداشته است. این تفکری است که حتی هواداران دموکرات بایدن نیز درباره او و دولتش دارند. در واقع آن‌هایی که مشتاقانه ریاست جمهوری جو بایدن را انتظار می‌کشیدند، حالا عقیده دارند که او در قیاس با چهار سال گذشته به نحو و لحن متفاوتی حرف می‌زند- و البته در این مورد، حق قطعا با آنهاست.

در این چند وقتی که از ورود بایدن به کاخ سفید می‌گذرد، در زمینه سیاست خارجی جز بازسازی اتحادها و مشارکت‌های جهانی آمریکا شاهد اظهارات دیگری از او نبوده‌ایم. مشاوران بایدن در حوزه سیاست خارجی نیز مانند خود او تنها در یک زمینه صحبت کرده‌اند و به خصوص وزیر امور خارجه؛ آنتونی بلینکن، جز تاکید بر ارزش و اهمیت استراتژیک روابط سنتی ایالات متحده با اروپا و آسیا چیزی بر زبان نیاورده است.

دلیل تاکید تیم سیاست خارجی بایدن بر ارزش استراتژیک روابط آمریکا در اروپا و آسیا، رقابت آمریکا با چین- در چندین زمینه متفاوت است. دولت بایدن جز این تاکید، اما، کار چندانی جز یک سری اقدامات اولیه برای بازگشت به توافقات و تعهدات چندجانبه‌ای که ترامپ از آن‌ها خارج شده بود، انجام نداده- که در این زمینه می‌توان به پیوستن دوباره آمریکا به توافق اقلیمی پاریس، تعامل دوباره با شورای حقوق بشر سازمان ملل و تمایل به احیای توافق هسته‌ای ایران اشاره کرد.

اما اگر ترمیم مساله اتحادها و توافقات گذشته را کنار بگذاریم، می‌توان گفت که به رغم تمایل و خواست کاخ سفید برای تغییر دادن شرایط در قیاس با دوران ترامپ، سیاست خارجی ایالات متحده در کل ثابت مانده و به جز قطع حمایت نظامی آمریکا از عربستان سعودی در جنگ یمن و تمدید توافق «استارت» با روسیه، سیاست خارجی بایدن شبیه ترامپ بوده و حداقل این که تاکنون شباهت‌های بایدن و ترامپ در حوزه سیاست خارجی بیش از تفاوت‌های آن دو بوده است.

درباره برآورده نشدن توقعات موجود در زمینه سیاست خارجی بایدن می‌توان مثال‌های متعددی زد. اختلافات موجود با جمهوری اسلامی ایران و احیای توافق هسته‌ای یکی از این موارد است که در این زمینه سرعت دیپلماسی بایدن چنان کند و بی‌شتاب بوده که بسیاری، حتی هواداران پر و پا قرص او نیز بی‌تاب شده‌اند.

شباهت سیاست خارجی بایدن با ترامپ را در مورد روسیه نیز می‌بینیم- که در این زمینه نیز مواضع بایدن تفاوتی با دولت قبلی نداشته است. در حقیقت همان‌طور که ترامپ در قبال روسیه سخت‌گیر بود، بایدن نیز در این زمینه نرمشی از خود نشان نداده و همان مسیر را دنبال کرده است. با این تفاوت که برخلاف ترامپ که در اظهارات عمومی، همتای روس خود را مورد تمجید قرار می‌داد، بایدن این کار را نمی‌کند. کاخ سفید برای تاکید بر این تفاوت، اولین تماس تلفنی بایدن با ولادیمیر پوتین را یک مکالمه بی‌معنی توصیف کرد- تا این تفاوت را مورد تاکید قرار دهد. جز این، اما، شاهد اختلاف دیگری نبوده‌ایم و همان‌طور که ترامپ در قبال مسکو به شدت سختگیر بود و حداقل ۲۷۳ نهاد روسی را تحریم کرد، بایدن نیز مواضع مشابهی نشان داده و کارشناسان معتقدند که در آینده نیز احتمالا این روند ادامه خواهد داشت و رویکرد بایدن در قبال روسیه همان رویه ترامپ خواهد بود. از این روست که کارشناسان سیاسی بر این باورند که در ماه‌ها و سال‌های آتی شاهد اعمال تحریم‌ها، حملات سایبری، قدرت‌نمایی نظامی در حوزه بالتیک و سختگیری در زمینه مذاکره با روسیه خواهیم بود.

اما همان‌گونه که گفته شد، مهم‌ترین جنبه شباهت رویکردهای بایدن و ترامپ را در مورد ایران دیده‌ایم. در این رابطه، بایدن به رغم انتقادات شدیدی که در زمان تبلیغات انتخابات ریاست جمهوری از سیاست فشار حداکثری ترامپ به عمل می‌آورد، بعد از ورود به کاخ سفید نتوانسته مسیر حرکت آمریکا را در این زمینه تغییر دهد. ظاهرا بایدن در این سه ماه به خوبی متوجه شده که راضی کردن جمهوری اسلامی ایران به توقف برنامه هسته‌ای اش به سادگی ترساندن خریداران خارجی نفت و انجام انواع و اقسام تلاش‌ها برای ورشکسته کردن اقتصاد ایران نیست.

با این حال و به رغم این درک، بایدن در انجام هر کاری بر خلاف مسیر حرکتی ترامپ ناتوان نشان داده، آن هم در شرایطی که ایران در مقابل فشارهای وارده مقاومت کرده است و در برابر افزایش فشار آمریکا فعالیت‌های هسته‌ای خود را تشدید و ذخایر اورانیوم غنی‌شده خود را دوازده برابر کرده است- این مساله به این معناست که اوضاع بین دو کشور در قیاس با زمان ترامپ تفاوت دارد و همین هم رفتار متفاوتی را از آمریکا می‌طلبد. اما در این میان تنها کاری که از بایدن دیده‌ایم، صحبت درباره تمایل آمریکا برای بازگشت به میز مذاکره بوده- که البته در این زمینه هم گام مطمئنی برنداشته است و بارها و بارها تکرار کرده زمانی که جمهوری اسلامی ایران به تعهدات خود بازگردد، آمریکا هم به برجام بازخواهد گشت. به جز این، اما، شاهدیم که عملا همان سیاست فشار حداکثری در دستور کار قرار دارد و دولت آمریکا نه تنها حتی یکی از تحریم‌های دوران ترامپ را لغو نکرده، که حتی درباره جلوگیری از پرداخت وام ۵ میلیارد دلاری صندوق بین‌المللی پول به ایران نیز موضع آمریکا تغییر نکرده است و این وام به این دلیل که آمریکا مانع از پرداخت آن شده، همچنان مسدود است.

ادامه پروازهای گاه و بیگاه بمب‌افکن‌های «بی-۵۲» بر فراز خلیج فارس نشان دیگری از استمرار سیاست خارجی ترامپ در دولت بایدن است. گویی اتفاقی نیفتاده و ترامپ هم‌چنان در کاخ سفید نشسته و قصد قدرت‌نمایی دارد.

در این میان اعطای مجوز سفرهای بیشتر به دیپلمات‌های ایرانی ساکن نیویورک، تنها تغییری است که صورت گرفته- که البته این نیز به عنوان یک اقدام ظاهری قلمداد شده و نمی‌تواند اقدامی ارزشمند و مهم به شمار آید. این یعنی سیاست آمریکا در خاورمیانه مثل دوره ترامپ است: هنوز نیروهای نظامی آمریکا در سوریه مستقرند. به رغم انتقاداتی که بایدن از محمد بن‌سلمان به عمل آورده، اما آمریکای بایدن هم مانند دوره ترامپ ولیعهد سعودی را مجازات نکرد و ظاهرا هم‌چنان به دفاع از سعودی‌ها متعهد است. در عراق نیز همان اوضاع گذشته برقرار است و همچنان شاهد حملات موشکی شبه‌نظامیان و ضدحملات انتقامی هواپیماهای آمریکایی هستیم. شرایطی که نشان از این دارد که بر خلاف لحن و اظهارات متفاوت بایدن در قیاس با ترامپ، اما واقعیت این است که سیاست خارجی بایدن با سیاست خارجی ترامپ مشابه است.

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *