زمان انتشار : ۲۶ بهمن ,۱۳۹۹ | ساعت : ۱۲:۴۲ | کد خبر : 212770 |
مصیب نعیمی: دوگانگی مواضع آمریکا در خاورمیانه مشکل‌آفرین خواهد شد/ عزل یا شریک شدن مخالفان در حاکمیت؛ دو راهی که کاخ سفید در برابر بن سلمان قرار داده است 11381624 955 600x321

شفقنا آینده مصیب نعیمی، کارشناس مسایل خاورمیانه و مدیر مسئول روزنامه الوفاق درباره تحولات خاورمیانه پس از روی کار آمدن جو بایدن و مناسبات منطقه ای ایران اظهار می‌دارد: موقعیت آمریکا به شکلی نیست که بیش از این فشار ایجاد کند. تمام اقدامات ایذایی آمریکا انجام شده و بیش از این نمی‌تواند فشار بیاورد. ایران علی رغم سختی‌ها با روند جدید خو کرده است و اگر وضعیت به همین شکل ادامه پیدا کند جمهوری اسلامی برای عدم بهره برداری سیاسی غرب از توافق، تصمیماتی را اجرا خواهد کرد. وی می‌افزاید: هر وقت عربستان بتواند به عنوان کشوری حامی و دوست در منطقه معرفی شود، نگاه ایران متفاوت خواهد بود چون ایران، عربستان را در مسیر امریکا و اسرائیل نمی‌بیند و نسبت به این کشور نگاه متفاوتی دارد.

متن گفت‌وگوی خبرنگار شفقنا آینده با مصیب نعیمی را می‌خوانید:

_ باتوجه‌به تغییر دولت آمریکا به اذعان بسیاری کارشناسان متعاقباً تغییراتی در منطقه خاورمیانه شاهد خواهیم بود، فکر می‌کنید مهم‌ترین این تغییرات و تحولات چه خواهد بود؟

نوعی سردرگمی در وضعیت سیاست خارجی آمریکا وجود دارد

شرایط منطقه همان‌طور که می‌دانید به صورتی نیست که آمریکا بتواند وضعیت را به نفع خود برگرداند. نوعی سردرگمی در وضعیت سیاست خارجی آمریکا وجود دارد و گفتارهای متناقضی از کاخ سفید شنیده می‌شود. از طرفی هم می‌خواهند میراث ترامپ را نگهدارند و هم به روابطی جدید و پذیرش توافق هسته‌ای با ایران نیاز دارند. باتوجه‌به موضع مشخص ایران در مورد عدم مذاکره قبل از رفع تحریم‌ها، پیام روشن است و می‌تواند به طولانی شدن روند بینجامد، چون راه دومی وجود ندارد. اروپایی‌ها پیام‌هایی برای میانجیگری داده‌اند، اروپا تنش در منطقه را به نفع خود نمی‌داند چون منطقه ما در این شرایط علاوه بر بحران اقتصادی و همه‌گیری‌ها، با چالش‌های سنگینی مواجه است و دامنه‌دار شدن این چالش‌ها به نفع اروپا نیست و سعی کردند با طرح آتش‌بس در یمن پالس‌هایی را بفرستند ولی هیچ‌یک نمی‌تواند جایگزین بازگشت آمریکا به توافق هسته‌ای باشد. آمریکا خارج از اصول، توافق را زیر پا گذاشته و از توافق خارج شده است. اروپا نیز اگرچه رسماً اعلام می‌کرد خروج آمریکا را نمی‌پذیرد اما مماشات کرد و امروز توپ در زمین آمریکا است و راه دوم و سومی وجود ندارد. ایران این حق را برای خود قائل است که بعدازاین به برخی از وظایف خود در برجام عمل نکند. این دوگانگی در دولت آمریکا ایجاد مشکل می‌کند و باید موضعی روشن و ثابت اتخاذ کنند. اینکه آمریکا به توافق برگردد و پیش‌شرط تعیین کند، به روند صلح کمک نمی‌کند. موقعیت آمریکا به شکلی نیست که بیش از این فشار ایجاد کند. تمام اقدامات ایذایی آمریکا انجام شده و بیش از این نمی‌تواند فشار بیاورد. ایران علی‌رغم سختی‌ها با روند جدید خوکرده است و اگر وضعیت به همین شکل ادامه پیدا کند جمهوری اسلامی برای عدم بهره‌برداری سیاسی غرب از توافق، تصمیماتی را اجرا خواهد کرد.

_ در دولت آقای ترامپ مواجه بودیم که عربستان روابط نزدیکی با آمریکا برقرار کرد و به‌نوعی فشارها علیه ایران را تشدید کرد اما فکر می‌کنید در دوره بایدن وضعیت ایران و عربستان چگونه خواهد بود؟ آیا امکان گفتگویی بین ایران و عربستان وجود دارد؟

عربستان هنوز اسیر توهماتی است که در زمان ترامپ برای او ایجاد شد

گرفتاری‌های عربستان ممکن است بیشتر شود

ایران با طمأنینه با کشورهای منطقه رفتار کرده است

عربستان و امارات در سطحی نیستند که در موارد هسته‌ای ایران خود را ذی‌نفع و یا مرتبط بدانند

عربستان هنوز اسیر توهماتی است که در زمان ترامپ برای او ایجاد شد و گمان می‌کند هر جنایتی انجام دهد مورد پشتیبانی آمریکا خواهد بود. این کشور نه در یمن موفق بود و نه در سیاست‌های دیگرش موفق شد. حاکمان قبلی عربستان امروز دربند هستند. پدر و پسر (ملک سلمان و بن سلمان) فکر می‌کردند می‌توانند با آمریکایی‌ها کنار بیایند ولی دولت آمریکا با اموال و سرمایه‌های هنگفتی که سعودی در جبهه ترامپ قرارداد و همچنین انتقال مخالفان سلمان به زندان‌هایی نامعلوم مشکل دارد؛ لذا گرفتاری‌های عربستان ممکن است بیشتر شود. اما سیاست‌های جمهوری اسلامی بر این است که همواره آمریکا را دشمن خود بداند لذا با طمأنینه با کشورهای منطقه رفتار کرده است و اگر این کشورها بخواهند با ایران در ارتباط باشند مشکلی نخواهد بود. اما قبل از اینکه بخواهند با ایران ارتباط داشته باشند بحث جنگ یمن و دخالت‌ها در منطقه و حمایت از جنگ سوریه و لبنان مطرح است که طبق آمارهای اخیر بیش از ۹۰ درصد عملیات‌های تروریستی به طور مستقیم مورد حمایت عربستان بوده و این آمارها از طرف آمریکا اعلام شده است و آنها می‌خواهند خود را از شراکت در فجایع عربستان دور کنند و فضا را تغییر بدهند. هم عربستان و هم امارات در سطحی نیستند که در موارد هسته‌ای ایران خود را ذی‌نفع و یا مرتبط بدانند. ایران می‌خواست به دنیا اثبات کند که غرب به تعهدات خود پایبند نیست و این مسئله با اقدامات ترامپ و اروپاییان به اثبات رسید. امروز عربستان منشأ اثر نیست مگر به نحوی خود را از بحران دامنگیر یمن خلاص کند. امروز تأثیرگذاری عربستان در منطقه به صفر رسیده و او را رها کرده‌اند، این عربستان، عربستان دو سه دهه قبل نیست.

_در نهایت چه چشم اندازی در رابطه ایران و عربستان می‌بینید؟

عربستان اگر بخواهد با جنجال‌آفرینی قبلی ادامه مسیر بدهد قطعاً نیازی به ارتباط نیست

ایران در هیچ‌یک از جنگ‌های اخیر منشأ و مسبب نبود. ایران جز حمایت سیاسی و معنوی از مردم یمن حضوری در این جنگ ظالمانه ندارد و این موضوع به اثبات رسید. امروز مردم یمن از عربستان و امارات طلبکارند. باید دید زمامداران عربستان بعد از دوره ترامپ با ازدست‌دادن حمایت‌های او و بازی‌هایی که در ارتباط با عادی‌سازی روابط با اسرائیل خوردند و امروز خود را تنها می‌بینند چه خواهند کرد. اگر بخواهند با جنجال‌آفرینی قبلی ادامه مسیر بدهند قطعاً نیازی به ارتباط نیست چون چنین رابطه‌ای مؤثر نخواهد بود. هروقت عربستان بتواند به‌عنوان کشوری حامی و دوست در منطقه معرفی شود نگاه ایران متفاوت خواهد بود چون ایران، عربستان را مثل امریکا و اسرائیل نمی‌بیند و نسبت به این کشور نگاه متفاوتی دارد.

_ در این حال آمریکا فروش سلاح به عربستان را متوقف کرده است آیا این تصمیم عربستان را به سمت روسیه متمایل نخواهد کرد؟

غرب در عربستان نفوذ سیاسی و نظامی دارد

احتمال چرخش عربستان به روسیه بعید است

ماهیت سعودی‌ها این است که وابستگی سیستماتیکی به غرب دارند، اول انگلیس و بعد آمریکا تعیین‌کننده هستند. حکام آمریکا با صراحت می‌گویند که ما به بقای شما کمک می‌کنیم و باید هزینه‌های آن پرداخته شود. استقلال‌طلبی و تفکر مستقل در رژیم عربستان وجود ندارد چون شرایط داخلی آنها به شکلی است که حاکمیت اصلی در دست خارجی‌ها است و غرب در عربستان نفوذ سیاسی و نظامی دارد و تغییر جهت به یکباره برای عربستانی‌ها مشکل است و حتی اگر بخواهند به طور ظاهری بدون مشورت با آمریکایی‌ها به سمت روسیه سوق پیدا کنند امکان دارد دچار تغییر رژیم شوند. بعد از بحران‌ها و سنگین شدن تبعات جنایات سعودی در منطقه، این حرکت و سوق پیداکردن از غرب به شرق کاری نشدنی است مگر تحولات جدیدی در درون عربستان به وجود بیاید. در شرایط فعلی دولت عربستان مستقلی که بتواند جهت‌گیری‌های سیاسی خود را تعیین کند در این کشور وجود ندارد.

_به نظر شما احتمال ایجاد تغییر در داخل عربستان باتوجه‌به رویکرد جدید امریکا وجود دارد؟

آمریکایی‌ها به دنبال این هستند که هم‌پیمانان قبلی آنها در عربستان به حاکمیت برگردند

تغییر درونی در عربستان یکی از خواسته‌های دموکرات‌ها است که به‌آرامی در جریان است

بله و این امر کاملاً قابل‌پیش‌بینی است. آمریکایی‌ها به دنبال این هستند که هم‌پیمانان قبلی آنها در عربستان از جمله بن طلال که یکی از شرکای تجاری بسیاری از دموکرات‌ها است و اخیراً بر علیه بن سلمان اعلام‌جرم کرده است، به حاکمیت برگردند اگر چنین اتفاقی رخ دهد موقعیت فعلی خانواده بن سلمان به خطر می‌افتد، این تغییر از برنامه‌های آمریکایی‌ها است. اتهامات عربستان کم نیست، قتل خاشقچی و حمایت از تروریسم و ایجاد داعش و… از جمله مواردی است که اگر عربستان تسلیم نشود قطعاً آمریکا این پرونده‌ها را رو می‌کند لذا تغییر درونی در عربستان یکی از خواسته‌های دموکرات‌ها است که به‌آرامی در جریان است.

_ بااین‌وجود فکر می‌کنید آمریکا پادشاهی بن سلمان را قبول نخواهد کرد؟

دولت فعلی آمریکا اعتمادی به حاکمیت بن سلمان در عربستان ندارد

تغییر در حاکمیت عربستان قطعی است ولی زمان و نوع آن به سیاست‌های آمریکا برمی‌گردد

قطعاً دولت فعلی آمریکا نسبت به این مجموعه اعتمادی ندارد، بخصوص که رفتار و کردار آنها را با ترامپ زیر نظر داشتند و آنها را از حامیان ترامپ می‌دانند و نوعی تبانی بر علیه دموکرات‌ها وجود داشت که بر آنها پوشیده نیست. امروز بن سلمان بین دو قضیه درمانده است که مخالفانش را در پست‌های کلیدی شریک کند یا پشتیبانی آمریکا از بن سلمان کم شود. حتی فرستاده‌هایی رفته‌اند تا قبل از هر اتفاقی بن سلمان خود شراکت با افرادی که آنها را به زندان انداخته بپذیرد. تغییر قطعی است ولی زمان و نوع آن به سیاست‌های آمریکا برمی‌گردد. به‌خاطر سرمایه‌هایی که وجود دارد آمریکا می‌خواهد عربستان را تحت‌الحمایه خود قرار دهد، ولی به دنبال تغییری هستند تا حاکمی که به آنها نزدیک‌تر است در این کشور بر قدرت باشد.

_ پس احتمال عزل بن سلمان هم وجود دارد؟

عزل یا شریک شدن مخالفان در حاکمیت؛ دوراهی که در برابر بن سلمان است

عزل یا شریک شدن مخالفان در حاکمیت؛ دو راهکار بیشتر وجود ندارد. این پیش‌بینی امروز در کاخ سفید عنوان می‌شود.

_آیا استراتژی کلی آمریکا در مورد عربستان فارغ از اینکه چه دولتی در کاخ سفید بر سرکار باشد حضور رژیمی با رویکردی محافظه‌کارانه در این کشور است؟

اقدامات خودسرانه بن سلمان با حمایت ترامپ فرصت‌های آمریکا را به صفر رساند

نه این‌طور نیست، آنچه در دوره ترامپ رخ داد این بود که عربستان تک حاکمیتی شد و به هیچ‌یک از اعضای خاندان آل سعود فرصتی ندادند و تمام سنتی‌ها را کنار زدند و با ترامپ نوعی تبانی شد. آمریکایی‌ها امروز شخصاً با این مجموعه مخالف‌اند چون این جمع چندان قابل‌اعتماد نیستند. اقدامات خودسرانه بن سلمان با حمایت ترامپ فرصت‌های آمریکا را به صفر رساند و آمریکا در صدد احیاء این فرصت‌ها است.

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *